{ درفضیلت ومقام حضرت امیرالمومنین علی ابن ابیطالب علیه السلام }

{ درفضیلت ومقام حضرت امیرالمومنین علی ابن ابیطالب علیه السلام }

birthday-ali

درمقام و فضیلت امام علی ابن ابیطالب علیه السلام سخن گفتن و مطلب

نوشتن کارآسان وساده ای نیست۰درمقام وفضائل آنروح ملکوتی،امیرمومنان،

مولای متقیان،تمامی نویسنده گان تاریخ که می خواستند ازآن امام همام مطلبی

را بنویسند حتماٌ هم کم آوردند.چون امام علیه السلام به تنهائی علم مطلق است

یعنی همهء دانشها وعلمهای جهان هستی در وجود مبارک حضرت علی علیه

السلام جمع شده است که خداوند متعال درآخرین آیه سوره رعد می فرماید:

وَمَنْ عِندَهُ عِلْمُ الْکِتَاب:که به نظرمفسرین قرآن کریم و علمای اسلام آیه

درفضیلت علم حضرت علی علیه السلام نازل شده است.


من به حدیثی که مرحوم آیت الله شیخ لطف اله صافی گلپایگانی (ره) در

کتاب {پرتوی ازفضائل امیرمومنان علیه السلام} آورده است بسنده میکنم

قال ابوسعید الخدری: سألت رسول الله صلی الله علیه وآله قولِ الله تعالی :

{ وَ مَنْ عِندَهُ عِلْمُ الْکِتَاب}؟ قال : ذاک أخی علی ابن ابی طالب.ازابوسعید

خدری روایت شده که گفت:من درباره آیه شریفه {ومن عنده علم الکتاب}

(وکسی که علم کتاب نزد اوست) ازپیامبر اکرم صلی الله علیه وآله وسلم

سوال کردم حضرت فرمود:آن شخص برادرم علی ابن ابیطالب است۰

ودرکتاب شواهدالتنزیل روایتی ازرسول اکرم نقل می کند که حضرت فرمود:

{ أنا دارالعلم وعلی بابها، فمن ارادالعلم فلیات الباب}( من شهرعلم هستم وعلی

علیه السلام درآن است پس هرکس طالب علم است باید ازدرعلم واردشود).

ودرهمان کتاب است که : ابی طفیل از انس ابن مالک روایت کرده است که

حضرت رسول محمد مصطفی صلی الله علیه وآله وسلم فرمود: علىّ یعلّم

النّاس بعدى من تأویل القرآن ما لا یعلمون‏( على علیه السّلام پس ازوفات

من تعلیم دهنده تأویل قرآن به مردم است، در آنچه نمى‏دانند «۱».

ودرحدیث دیگرعمیربن بشرخثعمی ازقول عبدالله بن عمرچنین نقلکرده است:

علىّ اعلم النّاس بما انزل اللَّه على محمّد و آله‏صلى اللَّه علیه :

على بن ابى طالب علیه السّلام عالم‏ترین و عارف‏ترین مردم به قرآن است.(۲)

ابن عباس که ازشاگردان وازنزدیکان حضرت رسول اکرم صلی الله علیه و

آله وسلم بود۰ ویکی از راویان حدیث نبوی می باشد می گوید۰بارها شنیده ام

که علی علیه السلام میگفت:درسینهِ من علم کثیرومعلومات فراوانی جمع است
 ‏

درکتاب حدیقه الشیعه مقدس اردبیلی بنقل ازکتاب مناقب ائمه طاهرین علیه السلام

مسطوراست که حضرت رسالت پناه صلی الله علیه وآله وسلم فرموده است:

بدرستی که گردانیده است حق تعالی ازجهت برادرمن علی ابن ابیطالب آنقدر

ازکمالات وزیادتیها که اورا برمردمان است که بشمار درنمی آید.پس اگرکسی

توفیق یابد یاد کند یک فضیلتی ازفضایل او را درمجلسی و اقراربه آن داشته

باشد واعتقادش باشد می آموزدحق تعالی گناهان اورا،واگرشخصی توفیق یابد

بنویسد فضیلتی ازفضایل اورا تاازآن نوشته اثری ونشانی باشد ملائکه آسمانها

وزمین ها ازبرای اوطلب آمرزش ازحق تعالی می کنند، وکسی که بشنود یک

فضیلتی ازفضایل اوراحق تعالی می آمرزد هرگناهی راکه بسبب شنیدن به هم

رسانیده،وکسی که نظرکند به کتابی ازفضایل اوحق تعالی می آمرزدهرگناهی

را که دیدن سبب آن شده باشد.(۳)

قَالَ رَسولُ اللهِ صَلّى الله علَیه وءَاله وسلّم:حُبُّ عَلِىٍّ حَسَنَهٌ لا تَضرمَعَها سَیِّئَهٌ، وَ

بُغْضُهُ سَیِّئَهٌ لَاتَنْفَعُ مَعَهَا حَسَنَهٌ. «رسول أکرم صلّى الله علیه وآله وسلّم فرموند:

«محبّت علی علیه السّلام حسنه‏اى است که با آن هیچ گناهى ضررنمی رساند،

وبغض آن حضرت سیّئه‏اى است که با آن هیچ حسنه‏اى نفع نمى ‏بخشد.»(۴)

وامام شافعى محمّد ابن إدریس گفته است:

یا ءَالَ بَیتِ رَسولِ اللَهِ حُبُّکمُ‏ فَرضٌ مِنَ اللهِ فى القُرءَان أنزَلَه

کَفاکُمُ مِن عظیمِ القَدرِ أنّکُمُ‏ مَن لَم یُصَلِّ عَلیکُم لا صلوهَ لَهُ

«اى اهل بیت رسول خدا! محبّت شماازطرف خدا واجب ولازم شده وآنرادر

قرآن کریم نازل فرموده است.براى عظمت وشخصیّت شماهمین بس که کسی

که بر شما در نمازهایش درود نفرستد و از إهداء صلوات در تشهّد خوددارى

کند، أبداً نمازش مورد قبول نخواهد بود.»(۵)

واین راهم امام شافعى گفته است:

لو فَتَّشوا قَلبى لَألفَوا بِهِ‏ سَطرَینِ قَد خُطّا بِلا کاتبِ‏

العدلُ و التّوحیدُ فى جانبٍ‏ وَ حُبُّ أهلِ البیتِ فى‏جانبِ‏

«اگرقلب من را مورد آزمایش وتماشا قرار دهند، درآن دو سطرنوشته خواهند

یافت که بدون آنکه خط نویسى آنها را بنگارد ، دردل من نقش بسته است؛ در

یک طرفِ قلب،عدل وتوحید، ودرطرف دیگر محبّت اهل بیت رسول خدا نقش

بسته است.»(۶)

أبو برده ، ازپیغمبر صلی الله عیه وآله وصلم روایت کرده که حضرت فرمود:

خداوند عزوجل درباره پیمان به عهده من نهاد،عرض کردم : پروردگارا ! آن

را برایم آشکارساز، فرمود: بشنو،گفتم:آماده شنیدم، فرمود:علی پرچم هدایت،

وامام دوستان مخلص من،وروشنگر راه کسی که فرمانبردارمن است میباشد،

و اوکلمه ای است که پرهیزکاران پیوسته ملازم اویند( حضرت اشاره به آیه

۲۶ ازسوره فتح نمود) کسی که او رادوست بدارد،مرا دوست داشته وشخصی

که فرمانبرداری او رابکند مرا اطاعت نموده است.(۷)

وعلامه مجلسی (ره) درکتاب عین الحیات به نقل ازابن بابویه نقل کرده است

که ابوحمزه ثمالی روایت کرده است ازحضرت امام محمد باقرعلیه السلام که

حضرت رسول صلی الله عیه وآله وسلم فرمود که: یاعلی محبت تودر دل هر

کس که قرارگیرد، اگر یک قدم او ازصراط بلغزد،البته قدم دیگرثابت می ماند

تا خدا او را سبب محبت توداخل بهشت گرداند.(۸)

دوستداران اهل بیت علیه السلام، شیعیان خالص ومومنی که عارف به اعمالی

که خداوند متعال جهت هرمسلمانی که در راه راست می باشد۰بنأ کرده است،

وانجام آنها برای هربندهء مومن،وشیعه امام علی علیه السلام واجب می باشد،

خوشحال باشند ازخواندن این حدیثی که جناب شیخ صدوق رحمت الله علیه ،

درکتاب فضائل الشیعه نقل کرده است۰

چنین گوید: ابوجعفرمحمّد بن علی بن الحسین بن با بویه القمی فقیه رضی اللَّه

عنه ، به نقل ازپدرش ازعبد اللَّه بن الحسین المؤدب ... ازابن عمر که گفت از

حضرت رسول خدا صلّی اللَّه علیه وآله وسلم راجع بأمیرالمؤمنین علی بن ابی

طالب علیه السّلام سؤال کردیم ناراحت شدوسپس فرمود:گروهی که دراطراف

علی علیه السّلام گفتگو و کنجکاوی می کنند چه حالی ومنظوری دارند.منزلت

اونزد خدا مانند منزلت من پیش پروردگاراست، بدانید کسیکه علی علیه السلام

را دوست داشته باشد مرا دوست داشته ، وکسی که مرا دوست داشته باشد خدا

ازاوراضی است وکسی که خدا ازاو راضی باشد بهشت مزد او است.

آگاه باشید کسی که علی علیه السّلام را دوست داشته باشدازدنیا خارج نمیشود

مگراینکه ازحوض کوثر بنوشد و ازدرخت طوبی بخورد و جای خود را در

بهشت به بیند ، بدانید کسی که علی علیه السّلام را دوست داشته باشد، نماز و

روزه او قبول می‌شود ودعای اومستجاب میگردد، با خبرباشید کسی که او را

دوست داشته باشد ملا ئکه برای وی طلب آمرزش میکنند، و دربهای هشت

بهشت برای او گشوده می‌شود تا از هر دری خواسته باشد وارد شود، هرکس

علی علیه السّلام را دوست داشته باشد خداوند بزرگ در فردای قیامت صحیفه

اعمال او را بدست راست او خواهد داد و حساب او مثل حساب انبیاء است ،

بدانید کسی که علی علیه السّلام را دوست داشته باشد ، خداوند سکرات مرگ

را براو آسان میکند وگور ویرا باغی از باغستانهای بهشت میگرداند،کسی که

دوست بداردعلی علیه السّلام را خداوند بعدد هررگی که دربدن اواست حوری

به اوعطا فرماید،وشفاعت اودرهشتاد نفراز اقوام و نزدیکانش پذیرفته می‌شود

و برای او بعدد هر مؤمنی که در بدن او رسته حوری‌ای و شهری در بهشت

است،کسی که اورا دوست داشته باشد خداوند ملک الموت را هنگام جان دادن

پیش او می‌فرستد بهیئتی که نزد پیمبران می‌فرستد و از او ترس نکیر و منکر

را بر میدارد و چهره او را سفید و نورانی میگرداند ، و با حمزه سید الشهداء

ویرا محشور می‌فرماید، کسی که او را دوست داشته باشد و حکمت را بدل او

جای میدهد و زبانش را بدرستی و راستی گویا نموده و از لغزش و خطا حفظ

میفرماید،براو درهای رحمت خود را میگشاید،کسی که محب علی علیه السّلام

است در آسمان و زمین اسیر (کمند محبت) حق نامیده می‌شود، کسی که علی

علیه السّلام را دوست داشته باشد، فرشته‌ای از زیرعرش الهی صدایش میکند

و گوید ای بنده خدا عمل خالصی شروع کردی خداوند گناهان ترا بیامرزد ،

هرکس علی علیه السلام را دوست داشته باشد مانند ماه تابان شب چهارده

بصحرای محشر وارد میگردد، کسی که او را دوست داشته باشد تاجی بر سر

اوگذاشته شده ولباسهای عزت براو پوشانیده می‌شود،کسی که علی علیه السلام

را دوست داشته باشدازپل صراط مانند برق جهنده میگذرد،هرکه او را دوست

داشته باشد، امان از آتش دوزخ و عذاب الهی و اجازه عبور از صراط بوی

عطا می‌شود و برای او حسابی نیست و دیوان عمل او را بازنمیکنند و اعمال

اورا نمی‌سنجند وباو میگویند بدون حساب به بهشت داخل شو،کسیکه دوستدار

علی علیه السّلام، است فرشتگان با وی مصافحه کنند و انبیا زیارتش نمایند و

خداوند متعال حاجاتش را برآورد،کسی که آل محمّد صلّی اللَّه علیه وآله و سلّم

را دوست بدارد ازپس دادن حساب وسنجش اعمال ولغزش از پل صراط ایمن

است،شخصی که بردوستی آل محمّد صلّی اللَّه علیه وآله وسلّم بمیردمن ضامن

بودن او با انبیا دربهشتم، برحذر باشید کسی که بر دشمنی آل محمّد صلّی اللَّه

علیه وآله وسلّم بمیرد بوی بهشت را نخواهد شنید.ابو رجاء گوید حماد بن زید

بداشتن محبت آل محمّد افتخار میکرد ومیگفت اصل قبولی اعمال این است.(۹)

به راستی که امام علی علیه السلام درعالم خلقت بهترین و برگزیده ترین الگو

درتاریخ بشریت میباشد.قرآن کریم هم درمقام وفضیلتش آیات بسیارو محکمی

بیان فرموده که به نظرعلمای اسلام این آیات درشناخت حضرت امیرالمومنین

علی علیه السلام کافی می باشند.چون ما تصمیم نداریم نوشته هایمان طولانی

وکسیل کننده شود،فقط به قصمتی ازفضائل امام علی علیه السلام اشاره میشود

خواننده گان عزیزرا به تفاسیرقرآن کریم ارجاء می نماییم .(۱۰)

وعقیده ماهم براین است هرکسی که، خود را شیعه ای آن امام همام میداند باید

سیره ، و روش زندگی وی را سرلوحهء زندگی خود قرارداده و به آن امام و

پیشوای متقیان عالم وآن امام انس جن،اقتدا کرده ،تا دین وزندگی هردوجهانش

آباد گردد۰

درحدیثی که:ام سلمه ازحضرت رسول صلی الله علیه واله وسلم نقل میکند که

حضرت رسول اکرم صل الله علیه وآله وسلم فرمود:{ شیعه علی هم الفائزون

یوم القیامه } شیعیان علی درروزقیامت رستکارانند. (۱۱)

بدانکه درمقام عظمت، ومنزلت امام علی علیه السلام اگرچه،هیچ نوشته ای و

هیچ مطلبی نداشته باشیم.کافی است که برای بزرگی مقام آن حضرت به تولد

اعجاب انگیزآن امام درخانه دوست اشاره کنیم. و شما هیچ مقام و منزلتی را

بزرگتراز این نخواهید یافت که غیراز امیرمومنان علی علیه السلام درآن مقام

مقدس متولد شده باشد.واین مقام بزرگ الهی حتی به پیامبران خداهم داده نشد.

و حتی درآن هنکامی که حضرت عیسی ابن مریم علیه السلام به دنیا می آمد،

خداوند متعال برمریم مقدس دستورمیدهد که ازبیت المقدس دورباشد، واین در

حالی است که هم حضرت عیسی مسیح علیه السلام یکی ازپیامبران اولوالعزم

الهی بود، و مادرش نیزیکی از زنان اهل بهشت بود.با این همه خداوند متعال

اجازه نمی دهد که تولد حضرت عیسی علیه السلام دربیت المقدس رخ دهد.

اما وقتی زمان به دنیا آمدن فرزند ابیطالب نزدیک می شود،خدای علی علیه

السلام ،مادرش فاطمه بنت اسد را به طرف خانه خود راهنما میشود.تا اینکه

تولد و رخ داد بزرگی درآن مکان مقدس رخ دهد.وراهنمای ، راهجویان راه

حقیقت بدنیا آید.وکعبه نیزبا آن تولد بزرگ آبرویی تازه یابد، و کودک متولد

کعبه بعداً تبری باشد برای شکستن بتهای داخل کعبه،واین یکی ازاسرارالهی

می باشد.

و فاطمه بنت اسد ،به عبادت مشغول بود، دردی ظاهرشد، کعبه آن تنها ترین

خانهءِامن خدا،شکاف برداشت بدون اینکه درب اصلی بازشود دیواری شکافته

شد تا فاطمه بنت اسد درجلو دید حیرت زده مردم وارد آن خانه مقدس گردید،

تا بعدازسه روزسکنا ومهمان بودن بر خوان نعمت الهی ، با پسری به بزرگی

وسنگینی تمام خلقت عالم بیرون آمد.

وبزرگی اینکارازآنجاست که زایشگاه حضرت علی علیه السلام خانه ای است

که به عظمت وبزرگی آن همهء مسلمین جهان هستی باید تعظیم کنند،وافتخار

شیعه به آنست که مولایشان درچنین مقامی اتفاق افتاد.و این تولد بزرگ از آن

نظردرآن مکان مقدس روی داد که خدای عزوجل آنجناب را گرامی داشته و

احترام آن امام همام وفرزندانش را به اهل عالم واجب کرده است.

بزرگی مقام دیگرش ازآنجاست که، آنجناب پرورش یافته وتربیت شده بدست

حضرت رسول اکرم صل الله علیه وآله وسلم می باشند.واین امتیازهم درهیچ

یک ازانصار،و یاران رسول خدا نیزاتفاق نیفتاده است. و آنجناب اولین ایمان

آورنده به رسول خدا، اولین جهادگر، واولین انتخاب خداوند دانا وحکیم ، و

رسول خدا برای همسری جناب فاطمه الزهزا سلام اله علیه بود.

واین حدیث ازجناب سلمان فارسی است که به امام علی علیه السلام می گوید:

((یا ابا الحسن ما اطلعت على رسول اللَّه الا ضرب بین کتفى و قال یا سلمان

هذا و حزبه هم المفلحون)){ هر زمان خدمت پیامبر ص رسیدم دست بر شانه

من زد و اشاره به تو کرد و فرمود:" اى سلمان این مرد و حزبش پیروزند}(۱۲)

و اما: تفسیرجمیع این آیات ،و روایات درحدیثی که بازهم عالم قرن پنجم، یک

نویسنده بزرگ سنی مذهب ،مرحوم عبید اله ابن احمد حسکانی « معروف به

حاکم حسکانی» درکتاب [شواهد التنزیل لقواعدالتفضیل] چنین آورده است که:

سعید بن حنظله ازعلقمه بن قیس روایت کرد؛ على علیه السّلام روزى در

مسجد کوفه در خطبه ‏اى فرمود: سلونى یا اهل الکوفه ! قبل ان لا تسألونى فو

الّذى نفسى بیده ما نزلت آیه الّا و انا اعلم بها این نزلت و فیمن نزلت. فی سهل

ام فی جبل او فی مسیرام فی مقام. اى اهل کوفه! از مسائل علمى و شرعى و

حکمت‏ هاى الهى از من بپرسید، قبل از آن که نتوانید از من سؤال کنید و من

درمیان شما نباشم. به خدایى که جان على علیه السّلام در قبضه قدرت اوست،

هیچ آیه‏اى نازل نشد مگر این که مى‏دانم در کجا و براى چه کسى و براى چه

چیزى نازل شده است. آیا در دشت نازل شده یا در کوه ؟ در مسیر راه یا در

منزلگاه؟ و مى‏دانم در توبیخ یا تمجید چه کسى نازل شده است. پس از من در

باره قرآن بپرسید تا دانا شوید.(۱۳)

واینکه علی علیه السلام می فرمایند: إِنَ‏ اللَّهَ‏ جَعَلَنِی‏ إِمَاماً لِخَلْقِهِ‏ فَفَرَضَ عَلَیَّ

التَّقْدِیرَفِی نَفْسِی وَ مَطْعَمِی وَ مَشْرَبِی وَ مَلْبَسِی کَضُعَفَاءِ النَّاسِ کَیْ یَقْتَدِیَ الْفَقِیرُ

بِفَقْرِی وَ لَا یُطْغِی الْغَنِیَّ غِنَاهُ‏ (۱۴).

خداوند مرا پیشوای خلق خود قرار داد.ازاین رو،برمن واجب کرد که درباره

خودم وخورد وخوراگ وپوشاکم همانندمردمان تنگدست باشم تا ناداربناداری

من تأسی جوید وتوانگر راتوانگریش به طغیان وسرکشی نکشاند.

جمشید آذرمی آذر

منابع ومآخذ-------------------------------------------
 ۱و۲= ترجمه شواهدالتنزیل عبیدالله ابن احمد حسکانی
 ۳-حدیقه الشیعه، مقدس اردبیلی.
 ۴- رساله مودت، محمدحسین حسینی تهرانی
 ۵-۶-رساله مودت، نوشته محمد حسین حسینی طهرانی
 ۷-معانی الاخبارشیخ صدوق جلد اول
 ۸-عین الحیات مجلسی
 ۹-فضائل الشیعه شیخ صدوق :معروف به ترجمه دیلمی
 ۱۰-شمار آیات مذکور بدین شرح است: ۱٫ آیه ۱۸ سوره کهف ۲٫ آیه ۶۲ سوره انفال ۳٫
 آیه ۶۴ سوره انفال ۴٫آیه ۲۳ سوره احزاب ۵٫آیه ۵۵ سوره مائده ۶٫آیه ۱۹سوره توبه ۷٫
 آیه ۹۶ سوره مریم ۸٫آیه ۲۱ سوره جاثیه ۹٫آیه ۷ سوره بیّنه ۱۰٫ سوره والعصر
 (مراجه شود به الغدیر، جلد ۲، صفحه ۴۹ تا ۵۸).به نقل ازکتاب آیات ولایت درقرآن:مکارم شیرازی
 ۱۱-پرتوی ازفضائل امرمومنان علی علیه السلام =آیت الله شیخ لطف اله صافی گلپایگانی
 ۱۲و۱۳-ترجمه شواهدالتنزیل
 ۱۴-

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *